Trách nhiệm của sàn TMĐT trong việc xuất hóa đơn và khấu trừ thuế thay

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, sàn thương mại điện tử (TMĐT) đóng vai trò quan trọng không chỉ là cầu nối giữa người bán và người mua mà còn là đối tác của cơ quan thuế trong việc quản lý thu thuế. Theo các quy định mới nhất từ Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 117/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025), các sàn TMĐT có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán phải chịu trách nhiệm khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay và xuất hóa đơn điện tử trong một số trường hợp. Những quy định này nhằm đơn giản hóa thủ tục cho hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh, đồng thời tăng cường minh bạch, chống thất thu thuế.

1. Cơ sở pháp lý chính

Trách nhiệm của sàn TMĐT được quy định rõ tại:

• Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng TMĐT, nền tảng số của hộ, cá nhân.
• Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh.
• Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (đang lấy ý kiến năm 2026).
• Luật Quản lý thuế 2025 (hiệu lực từ 01/01/2026).

Các sàn TMĐT trong nước (Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop…) và nền tảng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam đều thuộc đối tượng áp dụng nếu có chức năng thanh toán.

>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.

2. Trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay

Sàn TMĐT phải thực hiện khấu trừ thuế ngay khi giao dịch hoàn tất (xác nhận đơn hàng thành công và chấp nhận thanh toán). Các loại thuế chính bao gồm:

• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Theo tỷ lệ % trên doanh thu từng giao dịch.
• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Áp dụng tỷ lệ khấu trừ trên doanh thu (ví dụ: hàng hóa 0,5%; dịch vụ 2%; vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa 1,5%…).

Quy trình khấu trừ:

• Sàn tự động khấu trừ từ số tiền người bán được hưởng (doanh thu sau khi trừ phí sàn, khuyến mãi…).
• Kê khai và nộp số thuế đã khấu trừ cho cơ quan thuế theo kỳ (thường theo tháng hoặc theo giao dịch).
• Cung cấp chứng từ khấu trừ thuế cho người bán (HKD, cá nhân) để đối chiếu.

Doanh thu tính thuế bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, dịch vụ mà người bán nhận được, không phân biệt hình thức thanh toán. Đây được xem là hình thức tạm thu, người bán vẫn chịu trách nhiệm cuối cùng về tính chính xác thông tin kê khai nếu có quyết toán sau.

Lợi ích: Giảm gánh nặng hành chính cho người bán nhỏ lẻ, cơ quan thuế dễ dàng quản lý dữ liệu thời gian thực qua kết nối hệ thống.

>> Tham khảo: Nghị định 141/2026/NĐ-CP: Điều chỉnh chính sách thuế hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và thuế TNDN từ năm 2026.

3. Trách nhiệm xuất hóa đơn điện tử

Đây là điểm mới quan trọng nhất trong dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử năm 2026:

• Trường hợp mặc định: HKD, cá nhân kinh doanh bán hàng qua sàn TMĐT không phải lập hóa đơn điện tử nếu sàn đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay theo từng giao dịch.
• Trường hợp người mua yêu cầu: Chủ quản sàn TMĐT có trách nhiệm lập và giao hóa đơn điện tử cho người mua. Hóa đơn phải đảm bảo đầy đủ nội dung theo quy định (tên hàng hóa, dịch vụ, thuế suất, tổng tiền, chữ ký số…).

Sàn TMĐT phải sử dụng hóa đơn điện tử theo định dạng XML chuẩn của Tổng cục Thuế, truyền dữ liệu kịp thời. Một số sàn lớn đã tích hợp hệ thống tự động xuất hóa đơn khi khách hàng yêu cầu qua ứng dụng hoặc email.

Đối với HKD có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên (theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP), họ vẫn có thể phải tự thực hiện một số nghĩa vụ hóa đơn nếu không thuộc trường hợp sàn khấu trừ thay toàn bộ.

>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.

4. Các trách nhiệm khác của sàn TMĐT

• Đăng ký, kê khai thông tin: Sàn phải đăng ký với cơ quan thuế, cung cấp danh sách người bán, dữ liệu giao dịch khi có yêu cầu.
• Xử lý chứng từ khấu trừ thuế: Lập chứng từ khấu trừ điện tử cho từng giao dịch.
• Hợp tác với cơ quan thuế: Kết nối dữ liệu, hỗ trợ thanh tra, kiểm tra giao dịch nghi vấn.
• Trách nhiệm với người bán nước ngoài: Áp dụng tương tự đối với nhà cung cấp xuyên biên giới.
• Xử phạt vi phạm: Nếu sàn không khấu trừ hoặc kê khai sai, sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định quản lý thuế.

5. Tác động đến người bán hàng trên sàn

• Lợi ích: Giảm thủ tục, không cần xuất hóa đơn cho từng đơn hàng nhỏ lẻ. Người bán chỉ cần theo dõi chứng từ khấu trừ từ sàn.
• Thách thức: Doanh thu bị khấu trừ trực tiếp ảnh hưởng đến dòng tiền ngắn hạn. Người bán lớn (doanh thu cao) vẫn cần quản lý kế toán riêng để quyết toán nếu áp dụng phương pháp khấu trừ.
• Khuyến nghị: Người bán nên kiểm tra chính sách của từng sàn, lưu giữ chứng từ khấu trừ và theo dõi doanh thu lũy kế để chuẩn bị khi vượt ngưỡng bắt buộc hóa đơn.

>> Tham khảo: Thời điểm xuất hóa đơn điện tử.

6. Thực tiễn triển khai và khuyến nghị

Nhiều sàn TMĐT lớn đã chuẩn bị hệ thống công nghệ để tự động khấu trừ thuế và xuất hóa đơn. Doanh nghiệp, HKD nên:

• Chọn sàn uy tín có chính sách hỗ trợ rõ ràng.
• Sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử (như E-Invoice) để tích hợp nếu cần tự xuất hóa đơn.
• Theo dõi thông báo từ sàn và cơ quan thuế qua etax.gdt.gov.vn.
• Tư vấn Chi cục Thuế địa phương khi có vướng mắc.

Trong tương lai, với dự thảo nghị định mới, việc gộp hóa đơn tổng cuối ngày cho giao dịch nhỏ lẻ sẽ được mở rộng, tiếp tục hỗ trợ hoạt động TMĐT.

>> Tham khảo: Thủ tục phát hành hóa đơn điện tử.

Kết luận

Mọi thắc mắc hoặc muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:

CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN

• Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
• Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
• Tel : 024.37545222
• Fax: 024.37545223
• Website: https://einvoice.vn/