Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: Nội dung quy định về hóa đơn điện tử

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (gọi tắt là Luật Quản lý thuế 2025) được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 10/12/2025 tại Kỳ họp thứ 10 khóa XV. Đây là văn bản pháp luật quan trọng thay thế Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (đã sửa đổi, bổ sung), nhằm hoàn thiện khung pháp lý quản lý thuế trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ. Luật gồm 9 chương, 53 điều, tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế, thúc đẩy tự khai tự nộp, minh bạch hóa giao dịch thông qua dữ liệu điện tử. Về thời điểm hiệu lực: Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, trừ một số quy định đặc thù áp dụng sớm hơn. Đặc biệt, quy định tại Điều 13 (về nghĩa vụ khai thuế, tính thuế, khấu trừ thuế) và Điều 26 (về sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) có hiệu lực từ 01/01/2026. Điều này cho phép triển khai sớm hóa đơn điện tử đối với nhóm đối tượng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh – nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế Việt Nam.

1. Vị trí và vai trò của hóa đơn điện tử trong Luật Quản lý thuế 2025

Hóa đơn điện tử được quy định riêng tại Chương III: Hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (chỉ gồm 2 điều: Điều 26 và Điều 27 về chứng từ điện tử). Đây là bước tiến lớn so với luật cũ, khẳng định hóa đơn điện tử là công cụ cốt lõi trong quản lý thuế hiện đại. Luật nhấn mạnh nguyên tắc: người nộp thuế tự khai, tự tính, tự nộp, tự chịu trách nhiệm trên cơ sở dữ liệu, hóa đơn, chứng từ điện tử.

Hóa đơn điện tử không chỉ là chứng từ ghi nhận giao dịch mà còn là nguồn dữ liệu quan trọng để cơ quan thuế xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý thuế tập trung, hỗ trợ tự động hóa quy trình khai thuế, kiểm tra, chống thất thu. Nhà nước ưu tiên ngân sách để xây dựng hệ thống công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý thuế và hóa đơn điện tử (Điều 5 khoản 4).

>> Tham khảo: Xử lý hóa đơn lập sai thời điểm theo quy định hiện hành cập nhật 2026.

2. Khái niệm và các loại hóa đơn điện tử (Điều 26 khoản 1, 2)

Theo khoản 1 Điều 26, hóa đơn điện tử là hóa đơn ở dạng dữ liệu điện tử do tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ lập để ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật về thuế và pháp luật về kế toán.

Luật phân loại rõ ràng 3 loại hóa đơn điện tử:

• Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế: Phổ biến cho bán lẻ, giao dịch với cá nhân không kinh doanh. Hóa đơn phải được cấp mã trước khi phát hành, đảm bảo tính xác thực và chống gian lận.
• Hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế: Áp dụng cho giao dịch B2B lớn, giữa các doanh nghiệp khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Người bán tự lập, ký số và gửi trực tiếp cho người mua.
• Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế: Loại mới, quan trọng nhất đối với bán lẻ nhanh (siêu thị, ăn uống, vận tải hành khách…). Hóa đơn lập tự động từ hệ thống POS/máy tính tiền, chuyển dữ liệu thời gian thực hoặc định kỳ cho cơ quan thuế. Không bắt buộc chữ ký số hiển thị trên hóa đơn in, giảm thủ tục cho hộ kinh doanh.

>> Tham khảo: Báo giá hóa đơn điện tử.

3. Đối tượng sử dụng và nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng (Điều 26 khoản 3, 4)

Đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử bao gồm:

• Người nộp thuế (tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) theo quy định của Chính phủ.
• Nhà cung cấp nước ngoài (thương mại điện tử, nền tảng số) có thể đăng ký tự nguyện.

Nguyên tắc chính:

• Phải lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ để giao cho người mua, theo định dạng chuẩn dữ liệu.
• Ghi đầy đủ nội dung theo pháp luật về thuế và kế toán, phản ánh trung thực nghiệp vụ kinh tế.
• Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hóa đơn.

Trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử do Chính phủ quy định (ví dụ: một số giao dịch nhỏ, đặc thù).

Đặc biệt hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: Nếu sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn từ máy tính tiền kết nối thuế, hệ thống thông tin quản lý thuế tự động tạo lập tờ khai thuế dựa trên dữ liệu hóa đơn, cơ sở dữ liệu thuế và nguồn dữ liệu khác (từ cơ quan nhà nước, tổ chức cung cấp). Điều này giảm gánh nặng kê khai thủ công, tăng tính chính xác và minh bạch.

>> Tham khảo: Thời điểm lập hóa đơn điện tử theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

4. Quyền hạn, trách nhiệm và biện pháp khuyến khích (Điều 26 khoản 5, 6)

Luật giao Chính phủ quy định chi tiết:

• Loại hóa đơn điện tử, đối tượng sử dụng.
• Nội dung, thời điểm lập hóa đơn.
• Trường hợp không phải sử dụng, trường hợp miễn phí dịch vụ.
• Nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng.

Bộ Tài chính quy định biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn (chương trình dự thưởng, khen thưởng tố giác người bán không lập/giao hóa đơn). Kinh phí khen thưởng được đảm bảo từ ngân sách nhà nước (dự toán chi thường xuyên hàng năm).

>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.

5. Ý nghĩa và tác động của quy định

Quy định về hóa đơn điện tử tại Luật Quản lý thuế 2025 góp phần:

• Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong quản lý thuế.
• Giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh (không in ấn, lưu trữ giấy).
• Tăng minh bạch, chống trốn thuế, thất thu ngân sách.
• Hỗ trợ đặc biệt cho hộ kinh doanh (doanh thu ≥1 tỷ đồng/năm bắt buộc dùng hóa đơn từ máy tính tiền kết nối thuế từ 2026).

Từ 01/01/2026, hàng triệu hộ kinh doanh phải chuyển sang hóa đơn điện tử, kết hợp với Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC (hướng dẫn chi tiết ký hiệu, số hóa đơn từ 2026). Doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm (Thái Sơn E-invoice…) để đồng bộ.

>> Tham khảo: Hóa đơn thay thế.

Kết luận