Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh (HKD) tại Việt Nam, với lộ trình chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai theo doanh thu thực tế. Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, toàn bộ HKD sẽ chính thức bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai. Tuy nhiên, giai đoạn chuyển tiếp từ 01/06/2025 đã bắt buộc một số HKD lớn áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, và Quyết định 3352/QĐ-CT ngày 31/10/2025 của Cục Thuế triển khai “Kế hoạch 60 ngày cao điểm” (từ 01/11/2025 đến 30/12/2025) để hỗ trợ chuyển đổi toàn quốc. Đối với HKD mới chuyển sang kê khai, việc nắm bắt quy định không chỉ giúp tránh phạt (từ 4-15 triệu đồng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP) mà còn tối ưu hóa chi phí thuế, thúc đẩy minh bạch kinh doanh. Bài viết này phân tích các lưu ý quan trọng, dựa trên Thông tư 40/2021/TT-BTC, 88/2021/TT-BTC và các văn bản mới.
>> Tham khảo: Hướng dẫn chi tiết lập và nộp báo cáo thuế tháng/quý/năm 2025.
1. Điều kiện và thời điểm chuyển đổi
HKD đang nộp thuế khoán (HKD khoán) được phép tự nguyện chuyển sang kê khai bất cứ lúc nào trong năm, nhưng bắt buộc từ 01/01/2026 theo Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15. Theo Điểm b Khoản 3 Điều 13 Thông tư 40/2021/TT-BTC, HKD có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống được miễn thuế GTGT và TNCN (theo Điều 4 Thông tư 40/2021/TT-BTC), nhưng vẫn phải kê khai để theo dõi.
Từ 01/06/2025, theo Khoản 1 Điều 11 Nghị định 70/2025/NĐ-CP, HKD khoán có doanh thu ≥ 1 tỷ đồng/năm và bán lẻ trực tiếp (siêu thị, ăn uống, dịch vụ…) phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối cơ quan thuế. Dự kiến khoảng 37.000 HKD thuộc diện này sẽ chuyển đổi ngay. Lưu ý: Thời hạn đăng ký chuyển đổi chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày bắt đầu (Điểm b6 Khoản 4 Điều 13 Thông tư 40/2021/TT-BTC). Nếu chậm, cơ quan thuế sẽ áp dụng mức thuế khoán cũ cho thời gian quá hạn, dẫn đến truy thu.
Trong “60 ngày cao điểm”, cơ quan thuế ưu tiên hỗ trợ tại chợ truyền thống, phố thương mại, khu lưu trú. HKD nên kiểm tra doanh thu qua ứng dụng eTax hoặc liên hệ Chi cục Thuế địa phương để xác định thời điểm phù hợp.
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
2. Thủ tục đăng ký chuyển đổi và hồ sơ cần thiết
Quy trình chuyển đổi đơn giản hóa theo Mẫu 08-MST (Thông tư 86/2024/TT-BTC), gồm 8 bước chính theo hướng dẫn từ Cục Thuế:
- Nộp hồ sơ đăng ký: Sử dụng Mẫu 08/ĐK-TCT (Thông tư 86/2024/TT-BTC), tích chọn “Chuyển từ khoán sang kê khai”. Nộp trực tiếp tại Chi cục Thuế hoặc qua Cổng thông tin điện tử (thuedientu.gdt.gov.vn) trước ngày thứ 10 sau khi quyết định chuyển.
- Kiểm kê tồn kho: Lập biên bản kiểm kê toàn bộ hàng tồn (có/không hóa đơn) để làm cơ sở sổ sách đầu kỳ (theo Thông tư 88/2021/TT-BTC).
- Đăng ký hóa đơn điện tử: Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ 01/06/2025 nếu thuộc diện lớn. Đăng ký qua hoadondientu.gdt.gov.vn, chọn nhà cung cấp như Thái Sơn E-invoice hoặc EasyInvoice. HKD được tặng 5.000 hóa đơn điện tử miễn phí đầu tiên.
- Điều chỉnh tờ khai thuế khoán: Nộp Mẫu 01/CNKD (Thông tư 40/2021/TT-BTC), tích “HKD khoán chuyển đổi” để giảm thuế khoán thời gian chuyển (chậm nhất ngày thứ 10).
- Thiết lập sổ sách kế toán: Áp dụng chế độ kế toán đơn giản theo Thông tư 88/2021/TT-BTC, ghi chép doanh thu, chi phí hàng ngày.
- Đăng ký chữ ký số: Mua USB Token (Thái Sơn ECA, VNPT-CA) để ký số tờ khai, hóa đơn (chi phí 1-2 triệu đồng/năm).
- Kết nối máy tính tiền: Nếu bán lẻ, tích hợp phần mềm máy tính tiền với cơ quan thuế, truyền dữ liệu hàng ngày trước 24h.
- Nộp tờ khai đầu tiên: Bắt đầu kê khai từ kỳ phát sinh (tháng/quý).
Hồ sơ bao gồm: Tờ khai 01/CNKD, Phụ lục 01-2/BK-HĐKD (nếu xác định doanh thu qua xác nhận cơ quan), biên bản kiểm kê tồn kho. Cơ quan thuế phản hồi trong 3 ngày làm việc.
>> Tham khảo: Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
3. Nghĩa vụ kê khai và sử dụng hóa đơn
Chuyển sang kê khai, HKD phải tự xác định doanh thu thực tế, kê khai thuế GTGT và TNCN theo phương pháp khấu trừ (nếu đủ điều kiện) hoặc trực tiếp. Theo Phụ lục I Nghị định 126/2020/NĐ-CP, hồ sơ kê khai gồm:
- Tờ khai 01/CNKD (tháng/quý).
- Phụ lục Bảng kê hoạt động kinh doanh 01-2/BK-HĐKD.
Thời hạn: Tháng – ngày 20 tháng sau; Quý – ngày cuối tháng đầu quý sau. HKD doanh thu <50 tỷ/năm kê khai quý.
Về hóa đơn: Bắt buộc hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa bởi 70/2025). Nội dung phải đầy đủ 38 tiêu thức (Thông tư 32/2025/TT-BTC), bao gồm mã QR, ký hiệu 6 ký tự. Nếu bán lẻ, sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, gửi qua email/SMS. Lưu ý: Không lập hóa đơn cho giao dịch nội bộ dưới 200.000 đồng nếu không yêu cầu, nhưng phải ghi chép.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
4. Chế độ kế toán và khấu trừ thuế
HKD kê khai áp dụng chế độ kế toán đơn giản theo Thông tư 88/2021/TT-BTC: Ghi sổ cái doanh thu, chi phí (nguyên liệu, lương, thuê mặt bằng). Chi phí hợp lý được khấu trừ khi tính thuế TNCN (theo Luật Thuế TNCN 2007 sửa đổi).
Thuế GTGT: Khấu trừ đầu vào nếu có HĐĐT hợp lệ (Điều 15 Thông tư 39/2014/TT-BTC). HKD nhỏ (doanh thu <100 triệu) miễn thuế, nhưng vẫn kê khai để theo dõi. Từ 01/04/2025, sàn TMĐT (Shopee, Lazada) khấu trừ, nộp thay thuế cho HKD online (Luật 56/2024/QH15).
Lưu ý: Giao dịch ≥20 triệu phải chuyển khoản để khấu trừ (Điểm b Khoản 2 Điều 12 Luật Thuế GTGT sửa đổi 2013). Thuê dịch vụ kế toán nếu không quen (chi phí 2-5 triệu/tháng).
>> Tham khảo: Hướng dẫn chi tiết cách lập và nộp tờ khai thuế GTGT.
5. Hỗ trợ từ nhà nước và lưu ý rủi ro
Trong “60 ngày cao điểm”, cơ quan thuế tổ chức tập huấn miễn phí, hỗ trợ phần mềm. HKD có thể chuyển thành doanh nghiệp siêu nhỏ để hưởng ưu đãi (khấu trừ lỗ 5 năm, vay vốn dễ hơn).
Rủi ro phổ biến: Sai kê khai dẫn đến truy thu 20% thuế thiếu; không truyền dữ liệu hóa đơn điện tử phạt 4-8 triệu. Khuyến nghị: Kiểm tra định kỳ qua eTax, lưu trữ chứng từ 10 năm. Chuyển đổi không chỉ là nghĩa vụ mà còn cơ hội minh bạch, tiếp cận thị trường lớn.
Kết luận
Mọi thắc mắc hoặc muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15 Đặng Thùy Trâm – Cầu Giấy – Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi